Je kruipt in bed maar je hoofd wil niet stoppen. Of je valt prima in slaap maar wordt midden in de nacht wakker, klaarwakker. Slaapproblemen zijn één van de meest voorkomende klachten, en steeds meer mensen zoeken naar een natuurlijke oplossing. Valeriaan pillen zijn daarbij een van de bekendste keuzes. Maar wat doet valeriaan precies, wanneer werkt het en wanneer niet?
Wat is valeriaan en hoe werkt het?
Valeriaan (Valeriana officinalis) is een kruidachtige plant, waarvan de wortel al eeuwenlang gebruikt wordt als rustgevend middel. De actieve stoffen, waaronder valeriaanzuur en iridoïden, werken in op het GABA-systeem in je hersenen. GABA is een neurotransmitter die een remmende werking heeft op het zenuwstelsel en zo bijdraagt aan ontspanning en rust.
Valeriaan maakt je niet bewusteloos zoals een slaappil. Het kan het zenuwstelsel in een rustigere staat brengen waardoor de overgang naar slaap makkelijker verloopt. Dat is een fundamenteel verschil met synthetische slaapmiddelen, die het bewustzijn direct onderdrukken.
Wanneer helpen valeriaan pillen bij slaap?
Valeriaan werkt het best bij slaapproblemen die te maken hebben met spanning, rusteloosheid of moeite met ontspannen voor het slapengaan. Denk aan mensen die veel piekeren, mensen die moeilijk stress kunnen loslaten in de avond of mensen die last hebben van lichamelijke spanning in de avond.
Studies naar valeriaan tonen aan dat het kruid de inslaaptijd kan verkorten en de slaapkwaliteit kan ondersteunen bij regelmatig gebruik. Belangrijk om te vermelden is dat valeriaan geen acuut werkend middel is. Voor een optimaal effect gebruik je het best gedurende enkele weken. Wie het één keer probeert op een slechte nacht en geen effect merkt, heeft het supplement niet eerlijk getest.
Wanneer werkt valeriaan minder goed?
Valeriaan is niet voor iedereen even effectief. Bij slaapproblemen die vooral samenhangen met een verstoord slaap-waakritme, zoals bij ploegenarbeid of jetlag, is valeriaan minder geschikt dan melatonine. Ook bij ernstige slapeloosheid of slaapproblemen met een medische oorzaak is valeriaan onvoldoende.
Wil je een overzicht van welke supplementen bij welk type slaapprobleem passen? Lees dan ons artikel: beter slapen met supplementen.
Wat is het verschil tussen valeriaan druppels, thee en pillen?
Valeriaan is verkrijgbaar in verschillende vormen: thee, druppels en pillen of capsules. Voor slaap zijn pillen en capsules het meest praktisch omdat de dosering gestandaardiseerd is. Bij thee en druppels varieert de concentratie sterk per product, wat het moeilijker maakt om een consistente dosis in te nemen.
Kies bij pillen voor een product met een gestandaardiseerd extract, bij voorkeur op valeriaanzuur. Metis Sleep 08 bevat 400 mg valeriaanextract gestandaardiseerd op 0,8% valeriaanzuur, gecombineerd met escholtzia, vitamine B6 en een lage dosis melatonine. Vitamine B6 draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel en een normale psychologische functie.
Hoe gebruik je valeriaan pillen correct?
Neem valeriaan pillen 30 minuten tot een uur voor het slapengaan in. Gebruik ze consequent gedurende minimaal twee weken voor je een oordeel velt over het effect. Experimenteer niet met een hogere dosis om het effect te versnellen, dat vergroot het risico op bijwerkingen zonder dat het sneller werkt.
Een paar aandachtspunten:
- Combineer valeriaan niet met alcohol, dat kan het effect versterken op een onvoorspelbare manier.
- Gebruik valeriaan niet gelijktijdig met antidepressiva of andere kalmerende middelen zonder overleg met een arts.
- Valeriaan wordt afgeraden voor kinderen jonger dan twaalf jaar.
- Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met je arts.
Zijn er bijwerkingen?
Valeriaan wordt over het algemeen goed verdragen. Bij sommige mensen kunnen maag- of darmklachten optreden, zoals misselijkheid of buikpijn. In zeldzame gevallen rapporteren gebruikers slaperigheid de ochtend na inname, wat vaker voorkomt bij hogere doseringen.
Wat als slaapproblemen aanhouden?
Supplementen zijn een ondersteuning, geen oplossing voor structurele slaapproblemen. Slaap je al maanden slecht en merk je dat geen enkel supplement helpt? Raadpleeg dan een arts. Soms ligt de oorzaak bij stress, angst of een andere onderliggende factor die een andere aanpak vraagt.
Apotheker Dirk
Gründer Metis Supplements
